Ondernemen in Zeeland: dit zijn de kansen

foto2Is er in Zeeland wel voldoende wisselwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven? Benutten we de subsidiepotjes uit Brussel wel genoeg? En hoe staat het met alternatieve financieringsvormen, zoals crowdfunding? Zeeland Business ging op onderzoek uit en ontdekte: de grote kans ligt in beter samenwerken, denken in mogelijkheden en ‘het onderwijs’ erbij betrekken.

Het rapport ‘De slimme kracht van Zeeland’ is bijna een jaar oud, maar heeft nog altijd veel actualiteitswaarde. dr Joris Meijaard, verbonden aan University College Roosevelt en mede-auteur van het rapport, legt uit wat er beter kan: “De Zeeuwse economie staat er relatief goed voor en ook de vooruitzichten zijn voorzichtig optimistisch. We hebben een gunstige ligging ten opzichte van Rotterdam en Antwerpen en een sterk imago. Maar wil je dat omzetten in economische groei, dan zul je meer en vooral beter moeten samenwerken. Als bedrijfsleven, overheid en kennisinstituten.”

Positief sneeuwbaleffect
Als voorbeeld noemt Meijaard de landbouw en industrie: “We hebben hier een goede agrarische sector en dito chemische industrie. Daar liggen tal van innovatieve mogelijkheden, zoals biobased-materialen, die je door goed samenwerken maximaal kunt benutten. Maar ook voor de andere sectoren, zoals het toerisme en water geldt: blijf innoveren en maak gebruik van de energie en frisse blik van studenten. Met stages of korte dienstverbanden bied je studenten de kans om ervaring op te doen en investeer je nieuwe input voor je bedrijf. Die wisselwerking kan en moet echter beter.”

“De Zeeuwse ‘kennisinfrastructuur’ is al wel verbeterd, maar het grote sneeuwbaleffect van elkaar versterken, moet nog komen. Juist door de kleine schaal in Zeeland, moet dit wel degelijk kunnen: inspireer elkaar, komt tot nieuwe ontwikkelingen. Daar kan ook een rol liggen voor de vele netwerkclubs die er zijn. Praat écht over inhoud, sta open voor kansen en pak door.”

Economische dynamiek
Als de samenwerking is gevonden en de plannen er zijn, zeggen ondernemers vaak dat het lastig is de financiering rond te krijgen. Meijaard: “Dat is vaak koudwatervrees. Vijf tot tien jaar geleden waren de banken de belangrijkste geldverstrekkers, dat is veranderd. Vaak kloppen (startende) ondernemers eerst aan bij familie en vrienden. Ook netwerken van investeerders, zoals de business angels en crowdfunding zijn in opmars. Dat is goede ontwikkeling, het geeft veel meer economische dynamiek en is ‘slim geld’. Het vergt echter wel een omschakeling in denken. Ondernemers zijn er huiverig voor, ze moeten uit hun ‘comfort zone’, benoemen wat er te verdienen valt. Maar als het systeem goed werkt, dan geeft zo’n vorm van financiering een enorm positieve prikkel. Daarvan zijn voorbeelden te over.”

Crowdfunding
Een ondernemer die daar ervaring mee heeft is Ard van de Kreeke, eigenaar van ’t Hof Welgelegen, een biologische zorgboerderij bij Middelburg. Hij had in 2013 geld nodig om het bedrijf uit te breiden, vertelt hij: “Het begon met ideeën als ‘adopteer een kip’, maar we ontdekten al snel dat vele kleine bedragen een enorme administratieve rompslomp geven.”

“Toen hebben we een brief opgesteld: dat we 100.000 euro nodig hadden om de schuur te verbouwen tot winkel en horecaruimte. We hebben vooral goed uitgelegd hoe we de investering weer terug gingen verdienen. De minimale inleg was € 1000. Het terugbetalen kon op twee manieren: in natura (onder andere met onze GroenteTas) dan had je 15% rendement. Of in termijnen contant, dan had je 7% rendement. De mailing ging naar de 1500 abonnees van onze nieuwsbrief. Binnen drie dagen hadden we honderd reacties. Uiteindelijk hebben zo’n zeventig mensen het bedrag bijeengebracht.”

Betrokkenheid
Het geheim van deze succesvolle actie? Van de Kreeke: “Zoiets geeft mensen de kans een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van fysiek product, waar mensen binding mee hebben. Die betrokkenheid is heel belangrijk, want mensen doen het niet voor het rendement. Al die investeerders zijn nu ‘vrienden’ van ’t Hof Welgelegen: ze vieren hier ook hun feestje of bestellen bij ons hun kerstpakket. Het zijn echt onze ambassadeurs.”

“Durf innovatief te denken! En ga samenwerken, want er liggen zoveel mogelijkheden. Cliënten van Orionis en Emergis geef ik met leer/werktrajecten uitzicht op een baan. En een deel van mijn oogst is voor de Voedselbank. Dat doet wat met mensen, dat geeft je energie.”

Mix
Overigens ziet Van de Kreeke wel een duidelijk verschil met een gewone lening van de bank: “Crowdfunding geeft een grote mate van sociale verplichting voor mij als ondernemer: aan zoveel mensen, vaak bekenden, moet je het waar maken. Mensen dachten ook positief kritisch mee, gaven tips en verbeterpunten. Dat houdt je klanten ook betrokken en geeft ons een kans goed in te spelen op de markt. Ik geloof in een mix van financiering. Een lening bij de bank, crowdfunding en grote particuliere investeerders. En terugbetalen in natura: ik heb horecaklanten die meedoen en in natura worden uitgekeerd. Dat verbindt en versterkt, daar gaat het om.”

Europese subsidies
Een andere mogelijkheid om extra financiën te genereren, is subsidie (Europese co-financiering) aanvragen. Sven Kooiman, student bij University College Roosevelt, doet daar bij de provincie Zeeland onderzoek naar: “Veelal worden plannen gemaakt en daarna gekeken naar de mogelijkheid subsidie aan te vragen. Ik onderzoek of het wenselijk is om daar vóóraf al rekening mee te houden en aansluiting te zoeken.”

“Het beeld is dat er enorme potten in Brussel klaarliggen om opgehaald te worden, maar je moet wel een goed verhaal hebben om daarvoor in aanmerking te komen”, vertelt Kooiman. “Mijn advies is: crosssectoraal aanvragen doen, het liefst met partijen in onze buurlanden. En onderschat de kracht van Triple Helix niet: Overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen die samen aan innovatie werken. Hoe breder een subsidie-aanvraag wordt gedragen, hoe beter.”

Tekst: Marjolijn Bergmann
Fotografie: Jan Bos

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *