Kennisdeling: Rijke historie

Deel 2 van 5
Zeeland Business heeft goede contacten met het bedrijfsleven in het havengebied. Ieder jaar brengen wij in samenwerking met Zeeland Seaports een special over de havens Vlissingen en Terneuzen. Hierin  komen interessante ontwikkelingen uit de havens aan bod  en kunnen bedrijven uit het havengebied zichzelf voorstellen aan het bedrijfsleven door geheel Zuid-West Nederland. In de special komen ook de verschillende werkzaamheden aan het bod.

In het verlengde hiervan besteden we de komende weken aandacht aan het loodswezen in de Westerschelde. Deel 1 staat in het teken van hoe je loods wordt. Volgende week (deel 2) volgt de historie van het loodswezen. Daarna (deel 3) een dagje aan boord op de ‘Chopin’, een Duits schip. Deel 4 volgt de vaartocht door de Westerschelde en tot slot (deel 5) het afdalen van het grote en stabiele schip in het – naar verhouding – minuscule loodsbootje.

Frans Zuurveen is de schrijver van het blog over beloodsing op de Westerschelde. Hij schrijft onder andere voor Mikroniek, Dutch Society for Precision Engineering, Caravannen! en voor Het Tweede Huis. Lees hieronder zijn verhaal over de beloodsing.

Rijke historie
Zo keurig is die beloodsing natuurlijk niet altijd tussen beide landen verdeeld. Van oudsher bestond er gezonde en soms ongezonde rivaliteit tussen Belgische en Nederlandse loodsen. Pas in 1840 kwam er een Permanente Commissie van Toezicht bijeen om afspraken over de beloodsing te maken. Voor het aan boord brengen of van boord halen werden toen nog zeilvaartuigen gebruikt. Pas in 1927 is de laatste loodsschoener afgedankt.

In de twaalfde eeuw werden er al afspraken gemaakt over regels waaraan de loodsen zich dienden te houden. Dat waren de Roles d’Oléron, vertaald en bewerkt tot de Vonnissen van Damme. In artikel 3 daarvan stond dat een loods bij een misstap ter plaatse zonder vorm van proces kon worden onthoofd. Pas in de zestiende eeuw werd die straf omgezet in geseling. Ook niet mals!

Vandaag de dag gaat het beloodsen wel wat anders, al is de grote verantwoordelijkheid gebleven. Bij een ernstige fout kan een loods wel voor de rechtbank worden gesleept, maar tot geseling zal hij niet worden veroordeeld. Maar een geldboete of een tijdelijk staatslogies behoren toch tot de mogelijkheden. Maar dat is gelukkig heel zeldzaam. En civiel aansprakelijk kan een loods niet worden gesteld, aangezien de kapitein altijd verantwoordelijk is voor zijn schip. Formeel geeft de loods “slechts” adviezen.

In 1988 is het Nederlandse loodswezen geprivatiseerd door de oprichting van Loodswezen Nederland B.V. met vier districten: Noord, Rijnmond, IJmond en Scheldemond. Van die besloten vennootschap zijn de loodsen de enige aandeelhouders. Als een zeeman loods wil worden, moet hij – of zij – zich inkopen in de maatschap en wordt daardoor mede-eigenaar van de schepen van het Loodswezen en van de infrastructuur. De inkomsten van de B.V. bestaan uit de beloodsingsgelden, die wel enkele duizenden euro’s per schip kunnen bedragen.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *