Emotionele gebeurtenis: Bedrijfsovername binnen de familie

Een familiebedrijf overnemen lijkt niet anders dan een gewone bedrijfsovername. Op veel vlakken is dat ook zo. Het verschil zit hem in de emoties. Beide partijen moeten zaken goed regelen zonder de relaties binnen de familie op het spel te zetten. Dat betekent vooruit denken en zo vroeg mogelijk plannen maken, want de meeste ondernemers onderschatten de tijd die nodig is om een bedrijf aan een opvolger over te doen.

Een bedrijfsovername regel je niet even aan de keukentafel. In het gunstigste geval gaat een ondernemer zo’n vijf tot zeven jaar voor de overdracht aan de slag. Eerst bepaalt hij wanneer, hoe en aan wie hij de zaak wil overdragen. Samen met specialisten bereidt hij de overname voor. Zij bepalen de waarde van het bedrijf. Daarna, ruim voor de overdracht, brengt hij zijn bedrijf op orde. Het is noodzakelijk dat het bedrijf juridisch en fiscaal optimaal voorbereid is. De ondernemer zorgt ervoor dat de continuïteit van het bedrijf gewaarborgd blijft en dat het aantrekkelijk is voor een koper. Is er binnen de familie geen opvolging, dan kan het zoeken naar een overnamekandidaat beginnen. Ook hier kunnen soms jaren overheen gaan. Is er een koper gevonden, dan begint het onderhandelen. Zijn alle partijen het eens dan volgt een periode waarin de ondernemer nog nauw bij het bedrijf is betrokken. Hij introduceert zijn opvolger bij werknemers en relaties en laat hem alle ins en outs van het bedrijf zien.

Doorschuifregeling
“Een opvolging duurt gemiddeld zeven jaar”, zegt accountmanager Private Banking Karin Jumelet van  Rabobank Oosterschelde. Ze citeert uit het onderzoek ‘Familiebedrijven: De ruggengraat van de economie in Zeeland’ dat vorig jaar is uitgevoerd door Nyenrode Business Universiteit. “Dat geldt ook als hij zijn bedrijf verkoopt aan een familielid”, zegt Peter Westerterp, accountmanager Zakelijke Relaties van Rabobank Walcheren/Noord-Beveland. “Een fiscaalvriendelijk opvolgingsplan opstellen kost tijd. Om een voorbeeld te noemen: een ondernemer kan gebruikmaken van een doorschuifregeling. Deze regeling moet bedrijfsopvolging stimuleren, vergemakkelijken en de continuïteit van de onderneming bevorderen, waarbij de fiscaliteit geen belemmering voor de overdracht van de onderneming mag vormen.”

Belangrijk voor Zeeuwse economie Voor het eerst in Nederland is onderzoek gedaan naar familiebedrijven in een provincie. In onze provincie zijn 16% meer familiebedrijven dan in de rest van het land. Zij leveren dus een belangrijke bijdrage aan de economie en werkgelegenheid. Verder blijkt ook dat minimaal 2600 Zeeuwse familiebedrijven voor 2018 hun opvolging willen regelen en dat familieoverdracht hier vaker (75 procent) voorkomt dan in de rest van het land (33 procent).

Emoties
Bij bedrijfsoverdrachten in de familie spelen veel emoties een rol, blijkt verder uit het onderzoek. “Sommige ondernemers nemen met tegenzin afstand van zeggenschap, regievoeringen en status”, zegt Peter Westerterp, “Of ze hebben angst voor de rust na pensionering. Gaat het bedrijf over naar een van de kinderen, dan kunnen ze soms maar moeilijk kiezen wie de zaak mag overnemen. Er zijn nogal wat drempels te overwinnen.”

Een bedrijfsovername doe je niet elke dag. Als ondernemers worstelen met hun emoties, stellen ze vaak de voorbereiding van de overdracht van hun onderneming uit. Ze hebben het bedrijf opgebouwd en zijn daar trots op. Vinden ze onder hun kinderen geen geschikte opvolgers, dan is het helemaal moeilijk afscheid nemen.

Om ondernemers alvast aan het idee te laten wennen en ze aan het denken te zetten, brengen accountmanagers van de bank het onderwerp vaak ter sprake in hun gesprekken met klanten. Een andere drempel kan de financiering zijn. Kopers en verkopers denken tegenwoordig vaak dat financiering lastig is. Peter Westerterp: “Als ondernemers een goed businessplan overleggen, is een bank zeker bereid mee te werken.”

Advies
Bij de meeste bedrijfsovernames zijn accountants en bankadviseurs betrokken. Niet alleen voor het eigenlijke overnameproces, maar ook voor persoonlijke doelen en wensen. Karin Jumelet maakt daarom samen met de stoppende ondernemer een inventarisatie van mogelijkheden en wensen. “Wat is er bijvoorbeeld aan pensioen opgebouwd? Als het nodig is betrekken we adviseurs van andere specialismen erbij, zoals een estate planner of een beleggingsadviseur en maakt de Private Banker samen met de ondernemer een financieel plan voor een onbezorgde toekomst.”

 

Egon Brassem uit Domburg nam in 1998 de zaak van zijn vader over. Vierentwintig jaar lang runde hij de vishandel in het dorp. Al in 2001 dacht hij aan stoppen. Uiteindelijk duurde het tot 2010 voordat zijn schoonzus en zwager de winkel overnamen. “Met het oog op een overname is in 2001 de structuur van een eenmanszaak overgezet in een holding met een dochtermaatschappij. In 2003 ben ik in gesprek gegaan met een van mijn werknemers die belangstelling had om de viswinkel over te nemen. Maar in 2004 na een brand was alles weg. Met nieuw elan heb ik er weer een mooi bedrijf van weten te maken. Tot in 2010 mijn vrouw ziek werd en moest stoppen. Vanaf toen kwam alles in een stroomversnelling. Een aantal kompanen nam het onroerend goed en de vishandel over. Ik wist dat mijn schoonzus en zwager belangstelling hadden voor de exploitatie. Die heb ik met die nieuwe eigenaren in contact gebracht. Normaal gesproken is het moeilijk om direct zaken te doen met familie. Dat was nu niet nodig.”

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *