Externe expertise houdt belang alle partijen in het oog

Het familiebedrijf: een unieke bedrijfsvorm met een boeiende mix van zakelijk en privé. Waar echte passie en gelijke belangen zegevieren. Maar stel dat het bedrijfshoofd ongepland uitvalt of wil stoppen met werken. Wie volgt dan de directeur op? Slimme ondernemers spelen op safe en leggen hun bedrijfsopvolging tijdig vast.

Nederland telt 270 duizend familiebedrijven. Zeeland is procentueel gezien de meeste van deze bijzondere ondernemingen rijk. De rol van familie is groot, als het gaat om zaken zoals bestuur, medezeggenschap en eigendom. De medewerkers zijn erg betrokken. De verbondenheid met de bedrijfsleiding is hecht. Maar datgene wat familiebedrijven uniek maakt, maakt ze ook kwetsbaar. Ook als het bedrijfshoofd uitvalt, moet het bedrijf doordraaien. Dat kan zich voordoen bij overlijden of als de directeur-eigenaar van zijn oude dag wil gaan genieten, maar bijvoorbeeld ook na een echtscheiding. De continuïteit van de onderneming is veilig gesteld als er op tijd over bedrijfsopvolging is nagedacht. Of het nu gaat om bedrijfsopvolging door een nieuwe generatie, het huidige management of een externe partij.

Twee jaar
Schoonmaakbedrijf Jansma & Dik in Vlissingen heeft de bedrijfsopvolging in alle rust geregeld. Het bedrijf trok er twee jaar voor uit en benaderde een specialist in bedrijfsopvolging voor begeleiding: accountantskantoor Baker Tilly Berk in Goes. Esther Sierts en Ilse Hoogwerf staan sinds begin 2017 aan het roer van Jansma & Dik. Esther: “Bedrijfsopvolging is niet iets dat je zomaar even tussendoor regelt. Zeker bij familiebedrijven spelen er vele belangen mee. Met een goede ondersteuning behoud je de harmonie, terwijl je het voortbestaan van het bedrijf verzekert.”

Jansma & Dik is in 1983 opgericht door Emke Jansma, de moeder van Esther Sierts. Zij leidde het bedrijf tot en met december 2016. In ruim dertig jaar groeide de organisatie uit van een bedrijf met zes medewerkers tot een bedrijf met tachtig medewerkers. Zij werken voor 130 opdrachtgevers in Zeeland. “Zo’n mooie organisatie moet de juiste koers blijven varen na een overname”, zegt Ilse. “Dat ben je verplicht aan je medewerkers en je klanten. Daar moeten we trots op zijn.” Op het moment van de overname werkten Esther en Ilse beiden ruim dertien jaar binnen de organisatie. Esther: “Ilse en ik kenden het bedrijf dus al goed. Maar we hebben er veel tijd in gestoken om echt alle ins en outs te leren kennen. Zo groeiden we er langzaam maar zeker in en waren we klaar voor de grote stap: de opvolging.”

Nieuwe gezicht
In het geval van Jansma & Dik kozen de voormalige en nieuwe eigenaren bewust voor een kalme aanpak, die in totaal twee jaar in beslag nam. “Wil je het goed doen, dan kost dat inspanning en tijd”, vervolgt Esther. “Ons primaire doel voor het eerste jaar was: ook naar buiten toe het nieuwe gezicht worden.” Dat betekent netwerkbijeenkomsten bezoeken en investeren in bestaande contacten met opdrachtgevers. Het tweede jaar investeerden Esther en Ilse in de ‘boeken’. “De financiële kant van Jansma & Dik ging onder de loep. We stelden onszelf doelen. Wat is haalbaar en realistisch? Kunnen en willen we dat ook? Expertise van buitenaf, voor juridische en fiscale zaken, is op zo’n moment meer dan welkom. Vanaf het eerste moment was Marcel Klootwijk van accountantskantoor Baker Tilly Berk de ondersteunende partij voor ons. Hij stond ons vanaf het begin tot het officiële moment van de overdracht bij in alles. Het kantoor heeft jarenlange ervaring in de begeleiding van familiebedrijven bij bedrijfsopvolging”, zegt Esther. Baker Tilly Berk trad op als tweede onafhankelijke expert, naast de huidige accountant van het bedrijf. “We kregen van beide professionals advies en ondersteuning in het onderhandelingsproces. Dat resulteerde na overleg met alle partijen in een reële overnamesom.”

Transparant
Esther is overtuigd van de noodzaak van professionele, onafhankelijke begeleiding in het opvolgingsproces. “Het is fijn dat je een deskundige gesprekspartner hebt die helpt bij een overname die voor alle partijen goed voelt”, zegt ze. “Dat maakt alles eerlijk, verdedigbaar en transparant. Het is gewoon fijn wanneer je weet dat het goed geregeld is. Dan kan iedereen rustig slapen.” In het geval van Jansma & Dik stapte een van de twee dochters samen met haar collega in het bedrijf. “Het feit dat iemand zonder familieband compagnon werd en ik een zus heb die niet in het bedrijf wilde stappen, is nog meer reden dat je het goed geregeld wilt hebben. Baker Tilly Berk heeft ons in het hele proces begeleid alsof ze ons al jaren kenden, heel betrokken. Ze snappen ons en onze bedrijfsvoering. Ze begrijpen hoe het werkt in familiebedrijven. Dat is een must omdat we te maken hebben met zakelijke belangen, maar ook met persoonlijke emoties.” Tips bij bedrijfsopvolging

Afspraken
Afspraken over bedrijfsopvolging zijn van belang voor de continuïteit van elke onderneming. Begin op tijd. Wacht niet tot het moment dat er geforceerde keuzes gemaakt moeten worden.

Overdracht
Regel de overdracht onder begeleiding van deskundigen, zoals een accountant en bank met de specialisatie ‘bedrijfsopvolging’ binnen familiebedrijven. Een buitenstaander kijkt objectief naar alle aspecten,zowel organisatorisch, juridisch en fiscaal als bedrijfseconomisch en emotioneel.

Onderscheid zakelijk en prive
Maak onderscheid tussen zakelijk en privé. Leg afspraken vast. Houd rekening met emoties en veranderende posities na de bedrijfsoverdracht. De (familie)verhoudingen veranderen. Ga daar respectvol mee om. Maak afspraken over het opbouwen van vermogen voor de opvolger, die eerst een aantal jaar meedraait in het bedrijf.

Tekst: Bianca Moorthamer
Fotografie: Marijana Pajovic

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *