Familiebedrijf is motor Zeeuwse economie

Uniek Onderzoek naar familiebedrijven in Zeeland

Familiebedrijven nemen in Zeeland een voorname positie in. Van het totale Zeeuwse bedrijfsleven is maar liefst 85% een familiebedrijf. Deze bedrijven zijn samen goed voor 62% van de werkgelegenheid. Uit recent onderzoek blijkt dat de komende jaren zeker 2600 familiebedrijven in andere handen zullen overgaan. Een goede reden voor een special over dit onderwerp in Zeeland Business Magazine geheel in samenwerking met Baker Tilly Berk accountants en Belastingadviseurs.

In opdracht van de Rabobank en Baker Tilly Berk uit Goes presenteerde Nyenrode Business Universiteit de resultaten van een omvangrijk onderzoek naar familiebedrijven in Zeeland. Vergeleken met de landelijke cijfers telt Zeeland relatief veel familiebedrijven (85% tegen 69%). Ook kent het familieondernemerschap in onze provincie een lange historie. Zo bestaat het oudste familiebedrijf in Zeeland, bouwbedrijf Bijkerk B.V. in Burgh- Haamstede, al sinds 1650. Een ander opvallend cijfer is het percentage familiebedrijven dat binnen de familie wordt overgedragen. In Zeeland is hiervan sprake bij driekwart van de overnames (75%). Dit percentage blijft landelijk steken op 33 procent. Hans Bakker en Marcel Klootwijk, beiden partners bij Baker Tilly Berk in Goes, zijn enthousiast over het onderzoek. “Het bewijst dat onze aandacht voor familiebedrijven hard nodig is. Daarbij worden wij door het onderzoek bevestigd in het werk dat wij doen. Het merendeel van de respondenten ziet de accountant en fiscaal adviseur als de spin in het web tijdens het overname-traject. Wij nemen deze rol vrijwel dagelijks op ons.”

Niet alleen de euro’s tellen
Naast inzicht in feiten en cijfers rond Zeeuwse familiebedrijven, heeft het onderzoek zich ook specifiek gericht op de emotionele component bij de overdracht van familiebedrijven. Een goede keuze, menen Bakker en Klootwijk, omdat juist emoties een belangrijke rol spelen in het hele traject. “Wij ervaren in onze dagelijkse praktijk dat er bij een bedrijfsoverdracht bijzonder veel gevoelens komen kijken. Veel directeuren hebben moeite met het afstaan van de leiding. Andere ondernemers achten zichzelf eenvoudigweg onmisbaar voor de onderneming. Verder spelen tal van andere emotionele barrières een rol: angst voor de dood, verlies van identiteit, niet kunnen kiezen tussen kinderen, de gevaren voor het bedrijf. En wat te denken van de groep die opziet tegen de periode ná de overdracht? Daarom besteden wij hier regelmatig aandacht aan. In vertrouwelijke gesprekken, even weg van cijfers en bedrijfsresultaten, beschouwen we samen met de ondernemer deze kant van de zaak.”

Binnen de familie
Uit het onderzoek blijkt dat bijna de helft van de Zeeuwse familieondernemers graag ziet dat een familielid het bedrijf overneemt. In vrijwel alle gevallen betekent dit ook dat zij bereid zijn genoegen te nemen met een lagere prijs. “Een logisch gevolg”, menen Bakker en Klootwijk. “Je wilt je familie immers niet direct opzadelen met enorme schulden. Anderzijds spelen ook hier emoties een grote rol. Want hoe ga je om met eventuele andere kinderen? Je wilt hen uiteindelijk ook weer niet benadelen.”

Langdurig proces
Binnen de familie of niet, aan een bedrijfsoverdracht zijn veel aspecten verbonden. Naast de emotionele kant zijn dat onder andere juridische, fiscale, financiële en waarderingsaspecten. Het is daarom belangrijk om een bedrijfsoverdracht goed voor te bereiden. Uit het onderzoek blijkt dat een goed voorbereide opvolging gemiddeld zeven jaar duurt. Bakker en Klootwijk nuanceren dit aantal enigszins. “Eigenlijk vinden wij dat een onderneming steeds verkoop-klaar moet zijn. Er kunnen zich immers ook onverwachts situaties voordoen. Denk aan ziekte of een plotselinge koper. Daarom nemen wij met ondernemers regelmatig de zaken door. We kijken daarbij met name of de zaken tussen de onderneming en de privésfeer van de ondernemer en zijn familie goed geregeld zijn.”

Kracht van familiebedrijven
Het feit dat Zeeland relatief veel familiebedrijven telt, heeft volgens Bakker en Klootwijk weinig met de Zeeuwse volksaard van doen. Wel met de samenstelling van het Zeeuwse bedrijfsleven. Hierin is het grootbedrijf in beperkte mate vertegenwoordigd . Daarnaast zijn relatief veel bedrijven actief in de landbouw en visserij. Met name in deze sectoren gaan bedrijven traditioneel vaak over van vader op zoon. “Het Midden en Klein Bedrijf (mkb) is de motor van de economie en de kracht van de Zeeuwse economie is dat het mkb voor een belangrijk deel uit familiebedrijven bestaat. Deze bedrijven zijn goed voor meer dan de helft van de werkgelegenheid. Een belangrijk gegeven daarbij is dat deze bedrijven veel veerkracht vertonen in het opvangen van pieken en dalen. Juist doordat het familiebedrijven zijn, gaat er veel aandacht uit naar de relatie met het personeel, lange termijn denken en de continuïteit van de onderneming.”

Volop aandacht
Bijna 34 procent van alle Zeeuwse familiebedrijven verwacht dat binnen zeven jaar de leiding van het bedrijf wordt overgedragen. Gezien de kansen, maar ook de risico’s die hier mee gepaard gaan, gaan de Zeeuwse economie en haar werkgelegenheid spannende tijden tegemoet. Bakker en Klootwijk zijn ervan overtuigd dat deze bedrijfsoverdrachten desondanks succesvol kunnen verlopen. “Het staat of valt met een goede voorbereiding. Ons advies is duidelijk; begin daar vandaag mee.”

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *