Lessen leren van de crisis

Economisch gezien hebben we een mooi jaar achter de rug. Vooral in de tweede helft lijkt de groei enorm toegenomen. Maar we moeten zeker niet vergeten wat de historie ons heeft geleerd. Jules van Leijden, directeur Rabobank Walcheren/Noord-Beveland, is positief over de groei maar wijst op de ervaringen uit het verleden. “Het is verbazend hoe makkelijk mensen de lessen van crisis vergeten en terugvallen in oud gedrag”.

De economische groei gaf interessante stof voor discussie tijdensde 24e editie van het Financieel Diner van Zeeland Business Magazine, dit keer in Strandhotel Westduin in Koudekerke.
Een mooie locatie waar een aangename sfeer, verfijnde gerechten én gespreksleider Bert van Leerdam de bankiers en accountants aanzetten tot een goed gesprek over het Zeeuwse
ondernemersklimaat.

Wat Zeeland nodig heeft
Provincie Zeeland heeft aan het kabinet een bijdrage van 90 miljoen euro gevraagd. Bert van Leerdam vraagt zich af of we dat wel nodig hebben in Zeeland.
Marcel Klootwijk, partner bij Baker Tilly Berk, ziet zeker kansen. “Die bijdrage zie ik als een vliegwiel om zaken aan te jagen. We kunnen Zeeland op de kaart zetten met mooie projecten, zoals
de recreatie in combinatie met zorg. Ook Marco van Oosten, relatiemanager Industrie bij ABN AMRO Bank N.V., zou wel raad weten met de bijdrage. “Zeeland moet interessant blijven qua
vestigingsklimaat, maar we zien veel jongeren wegtrekken uit de provincie. Een belangrijk deel daarvan komt niet terug. Sectoren die in een groeifase zitten, zoals de industrie, schreeuwen om
personeel. Het Centrum Toptechniek in Terneuzen is een mooi initiatief, maar we hebben meer nodig.”

De arbeidsmarkt
De gevolgen van de vergrijzing, de naarstige zoektocht naar personeel. Erwin van Kasteren, relatiemanager Industrie bij ABN AMRO Bank N.V., somt een paar ontwikkelingen op waarbij de
vraag om personeel blijft groeien. “De verbreding van het kanaal van Gent naar Terneuzen, de fusie van de havens tot North Sea Port, de groei van DOW. Overal zijn mensen nodig.” Remko
Aertssen, accountant en partner bij Capsnobel herkent deze ontwikkeling. “De markt trekt enorm aan, maar het blijft erg lastig om goede mensen vinden.”

Ad Verhelst, accountant bij WEA Accountants & Adviseurs Zeeland, maakt zich zorgen. “Mensen trekken weg uit de provincie. En dan gaat het niet alleen om de jeugd die na de studie wegblijft. Hoe jammer is het dat grote overheidsdiensten niet meer in Zeeland, maar elders zijn gevestigd. Daardoor hebben we ook grote aantallen potentiele arbeidskrachten zien verdwijnen.”
Hanco Matthijsse, partner bij Matthijsse en Matthijsse Accountants & Adviseurs, denkt dat een deel van de oplossing zit in het opleidingsaanbod in Zeeland. “We hebben specifieke opleidingen die heel goed bij Zeeland passen. De zeevaartschool is hier een mooi voorbeeld van. Het zou mooi zijn als het onderwijs nog meer gericht is op de personeelsbehoefte.”

Chris Cornet, rayondirecteur advies zakelijk Zeeland, West- en Midden Brabant bij de ING, noemt de ontwikkelingen een bedreiging. “We kunnen niet veel meer hebben, omdat we geen
arbeidskrachten hebben. Kunnen we dan de economische groei nog wel aan? Het is zelfs een nationaal probleem omdat er simpelweg te weinig kinderen worden geboren.”De algemene conclusie is dat het manco zit in de balans tussenvraag en aanbod, maar een oplossing blijkt tijdens het Financieel Diner moeilijk te benoemen. Jules van Leijden vraagt zich af hoe het probleem er over tien jaar uitziet, wanneer afstand geen belemmering meer zou kunnen zijn vanwege nieuwe technieken en toepassingen. Een mooi onderwerp om een bijdrage van het Rijk
voor te vragen, vinden de aanwezigen.

Big Brother
Dat technieken en toepassingen zich verder ontwikkelen, blijkt ook wel uit het krantenartikel dat Bert van Leerdam citeert. Het gaat over de vergaande digitalisering, waarin geen plaats zou zijn
voor privacy. Hij maakt zich zorgen over het feit dat binnenkort ook andere bedrijven dan de bank kunnen meekijken op de bankrekening. Hoe veilig zijn persoonlijke gegevens dan nog?
Alle aanwezigen zijn van mening dat de klant nog altijd zelf het laatste woord heeft over wat er met zijn gegevens gebeurt. “Ook als het heel goed gaat moeten we ons nog niet rijk rekenen”
Ad de Korte, directievoorzitter Rabobank Oosterschelde, verwoordt het helder. “Er wordt gesuggereerd dat banken gegevens verstrekken, maar zolang de klant daar zelf geen toestemming voor geeft, zal het niet gebeuren. Er zullen bedrijven zijn die de klant willen verleiden om dat te doen. En dat kost wat.” Peter Joosse, registeraccountant bij Joosse Accountants, vult aan: “Het levert de consument gemak op, maar de prijs diemen ervoor betaalt is het verstrekken van persoonlijke gegevens.” Paul Rijkse, partner bij Rijkse accountants & adviseurs, ziet zeker voordeel van het gemak dat het kan opleveren. “De klant kan ook toestemming geven voor het leggen van betere koppelingen wanneer men bijvoorbeeld gegevens moeten aanleveren bij accountant,
notaris en de bank. Dat kan dan veel makkelijker,namelijk in één keer.”

Chris Cornet ziet hoe makkelijk jongeren omgaan met hun privacy, terwijl de oudere generatie het liefst alle gegevens zo goed mogelijk beschermt. Ad de Korte relativeert lachend: “Als we dit artikel over het Financieel Diner van 2018 over vijf jaar teruglezen, vragen wij ons allemaal met verbazing af waarom we er toen zo over hebben gediscussieerd!” Nuchter verstand
Het Financieel Diner van 2018 nadert het einde. De Brexit, zorgen over bitcoins en blockchain komen nog kortaan bod. Wat hebben we geleerd van de crisis inde afgelopen jaren? Jules van Leijden: “Voor de vorige crisis werden klanten gefinancierd op basis van vermogen, stijgende waardes van woningen of inkomensgroei. Tijdens de crisis was onzeprimaire reactie dat dit nooit meer mag gebeuren. En nu? Door de lage rente kunnen mensen huizen kopen die een hogere waarde hebben, tegen eenhogere schuld. Ik vraag me af of dat wel verstandig is. Wij kijken vooral of men het nu kan betalen, maar ook dat men het morgen en overmorgen nog kan betalen. We moeten ons niet rijker rekenen en vooral ons nuchtere verstand gebruiken, ookals het heel goed gaat.”

De aanwezigensluiten zich hierbij volmondig aan. Sterker nog: De rente zal gaan stijgen in 2018!

FINANCIEEL DINER
Zeeland Business

Tekst: Odile de Pooter
Afbeelding: Marijana Pajovic

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *